Nasıl Yiyebilirim?

Diyelim ki beslenme modülü senin için günlük 2.266 kcal, 180 g protein, 238 g karbonhidrat ve 66 g yağ hesapladı. Bu ekranı açtığında karşına gram gram gıda ve pişirme talimatı çıkıyor.

Ekran hedefi görmez; hedefin plana dönüşmüş hâlini görür. Tek bir istek atar ve haftanın tamamı hazır olarak iner.

Zincirdeki her adım tek yerde durur: hedef beslenme motorunda hesaplanır, plan o hedeften kurulur, güvenlik kapısı (alerjen, diyet tipi, sodyum eşiği) sunucuda basılır ve ekrana yalnız SONUÇ iner. Telefon bu isteği boş gövdeyle gönderir — plan görüntüsünü, alerji beyanını ve diyet tipini sunucu kendi kasasından okur. Sebep basit: kapı, koruduğu ekranla aynı makinede dururken tek satırlık bir değişiklik uyarıyı sessizce kaldırabilir ve kullanıcı alerjik olduğu gıdayı uyarısız görebilir.

Beslenme modülünde hedefini etkileyen bir şey değiştiğinde (kilo, hedef tipi, antrenman sıklığı) bu ekrandaki gıdalar ve gramajlar da değişir. Aradaki bağı sen kurmazsın.

Buna sistemde sunucu-otoriteli görüntü projeksiyonu denir.

Diyelim ki çarşamba kahvaltında yumurta, yulaf ezmesi ve süt duruyor; öğlende tavuk göğsü, bulgur ve mevsim salatası.

Bu seçimi bu ekran YAPMAZ. Öğünlerin hangi gıdadan kaç gram taşıyacağı plan üretilirken karara bağlanır; ekran gelen kartları çizer.

Bu ayrım ekranın ne olduğunu belirler. Ekran bir öneri motoru olsaydı aynı plan için iki farklı yerde iki farklı öğün üretilebilirdi. Bunun yerine ekranın elindeki tek şey haftadır: yedi gün, her günde dört öğün yuvası, her yuvada kalemler. Bir gün için hiç veri gelmediyse o gün için gün-bağımlı hiçbir yüzey çizilmez ve gün seçici açık kalır.

Öğününü değiştirmek istiyorsan buradan değil, beslenme planından değiştirirsin. Bu ekranın işi seçmek değil, seçileni uygulatmaktır.

Buna sistemde plan görüntüsü (week meal plan) denir.

Diyelim ki sunucuya ulaşılamadı ya da planındaki bir gıda katalogdan düşmüş.

Ekran hata yüzeyi gösterir; boş bir hafta ÇİZMEZ.

Boş hafta çizilseydi ekran onu "bu hafta planın yok" diye gösterirdi ve kullanıcı olmayan bir gerçeği okurdu. Eksik ya da uydurma bir plan, plan yokluğundan kötüdür çünkü yanlışlığı görünmez. Aynı sebeple telefonda düşülecek yerel bir plan kopyası da BIRAKILMAZ: iki kopya varsa hangisinin doğru olduğunu kimse söyleyemez.

Hata yüzeyi gördüğünde aşağı çekip bırakarak yeniden istersin. Uygulamayı arka plandan öne aldığında da hafta kendiliğinden yeniden yüklenir — plan bu arada revize edilmiş olabileceği için.

Buna sistemde fail-closed kapı denir.

Diyelim ki pazar günü 800 gram tavuk pişirdin ve salı akşamı kalanını ısıtacaksın. Kartta "Mikrodalgada orta güçte 1.5–2 dakika; veya yapışmaz tavada kapak kapalı, 1 kaşık suyla 3–4 dakika. Bir kez ısıt, ikinci kez ısıtma." yazıyor.

Her gıda bir aileye bağlıdır ve talimat aileye yazılıdır: basit yöntem, sporcu yöntemi, saklama, 2-3 günlük toplu hazırlık, ısıtma ve çeşitlilik önerisi.

Talimatın gıdaya değil aileye yazılmasının sebebi bakım maliyeti değil, tutarlılık: tavuk göğsü ile tavuk but aynı iç sıcaklığı ister ve ikisine ayrı metin yazmak aynı bilginin iki kopyasını yaratır. Aile tanınmazsa genel profile düşülür, yani talimatsız gıda olmaz. Metinler iki dilde tutulur ve ekranın dili neyse o basılır.

Toplu hazırlık yapacaksan aile profilindeki 2-3 günlük bölümü oku: kaç gram pişirileceğini, kaç porsiyona bölüneceğini ve hangi günde ne yapılacağını söyler.

Buna sistemde aile hazırlama profili denir.

Diyelim ki haftanın yedi gününde her gün 200 gram tavuk göğsü planlanmış. "Bu Hafta" sekmesinde "1400 g toplam · 7 öğünde", alışveriş listesinde ise "Tavuk Göğsü Fileto 500 g · 3 paket · 477 ₺" yazıyor.

İki liste de aynı kaynaktan doğar — haftanın planı — ama iki farklı soruyu yanıtlar: biri "ne kadar gerekiyor", öteki "bunu nereden kaç paket alırım".

Gram toplamı ile paket sayısı ayrı kararlardır. Paket kuralı ihtiyacı karşılayan en küçük tam paket sayısını bulur ve her aday ürün için maliyeti hesaplar; en ucuz toplam öneri olur. Bu hesabın telefonda YAPILMAMASININ sebebi fiyattır: fiyat listesi telefondayken bir fiyat düzenlemesi öneriyi değiştirir ve kullanıcı bunu göremez. Paket sayısı ve satır tutarı cevabın içinde taşınır ki "Değiştir" sayfası her alternatif için aynı hesabı ikinci kez yapmasın.

Planında bir gıdanın gramajı değiştiğinde iki liste birlikte değişir. Alışveriş listesine elle bir şey eklemezsin; listeye girmenin tek yolu planda olmaktır.

Buna sistemde paket eşiği (pack rule) denir.

Diyelim ki "Elimde Ne Var?" sekmesinde tavuk, patates ve tereyağı yazdın, tekniği "fırın" seçtin ve talimat istedin.

Gelen cevap yalnız hazırlama, pişirme, saklama ve toplu hazırlık tekniği anlatır.

Sözleşme dört maddeyle sabittir: sağlık, diyet, alerji, tuz ve tıbbi karar VERİLMEZ; haftalık plan DEĞİŞTİRİLMEZ; gramaj değiştirilmez; ve gelen cevap hiçbir motor durumuna yazılmaz — yalnız ekranda gösterilir. Son madde en önemlisi: cevap kalıcı bir karara dönüşseydi, bir dil modelinin ürettiği metin planı etkileyebilirdi.

Bu sekmeden aldığın talimat planını bozmaz. İstediğin kadar deneyebilirsin; ertesi gün planın aynı yerde durur.

Buna sistemde salt-görüntü AI (read-only advisory) denir.

Diyelim ki bağlantıdan doğrudan bu ekrana geldin ama hesabında beslenme erişimi yok.

Rota seni kilitli ekrana yönlendirir; ekran hiç açılmaz.

Modül iki kapıdan geçer: önce oturum şartı, sonra beslenme segmenti erişimi. Alışveriş listesi de aynı segmentin içindedir. Kapı istemcide de sunucuda da vardır; istemci kapısı ekranı açtırmaz, sunucu kapısı veriyi vermez. Tek kapı olsaydı istemciyi atlatan biri veriyi alabilirdi.

Erişimin yoksa "Nasıl Yiyebilirim?" ve "Haftalık Alışveriş Listem" kapalıdır; beslenme planının kendisi ayrı bir kapıdadır.

Buna sistemde rota bekçisi (route guard) denir.